Thomas Larcher - Madhares

Dit ECM album Madhares is mijn eerste kennismaking met de Oostenrijkse componist Thomas Larcher. Het kost weinig moeite te erkennen dat zijn muziek een zeer eigenzinnige stijl vertoont. Die stijl is overigens niet makkelijk te typeren.

De composities zijn onmiskenbaar modern. Larchers stijl is eerder minimaal dan minimalistisch. Toch wordt de dynamiek in Böse Zellen afwisselend verschoven van minimale tot volle bezetting, zowel schetsmatig als to the point. Moedwillig gebruikt Larcher hier niet het woord concert. Dat zou grotendeels een misvatting zijn geweest. Goed luisteren levert een opmerkelijke combinatie van invloeden op. Percussieve speeltechnieken en lyrische harmonieën wisselen elkaar in uiterst spannend samenspel af. De gevoelsmuziek uit de fin de siècle evenals jazzy akkoorden vullen dankbaar hun plaats. Tegelijkertijd ontstaan er minimalistische trekjes die Michael Nyman niet hadden misstaan, ondanks het abstractere karakter van Larcher’s werk. Tenslotte vind ik soms gelijkenis met de harpconcerten van tijdgenoten Roel van Oosten en Jan Rokus van Roosendael.

Er bestaan grote contrasten tussen de drie werken op dit album. Niet alleen appelleren ze aan totaal verschillende ideeënwerelden, Larcher koos ook voor afwijkende klankkleuren in ieder werk. Daar hebben een geprepareerde piano en excentrische speeltechnieken een belangrijk aandeel in. Hulpmiddelen als munten en rubberen wiggen worden niet geschuwd. De compositie Still gedraagt zich beduidend meer als altvioolconcert dan Böse Zellen een pianoconcert is. Still is geschreven in twee, relatief vloeiende bewegingen, terwijl Böse Zellen letterlijk celmatig is bedoeld; feilloos geaccentueerd door het expressieve spel van Till Fellner. In alle composities speelt ritmiek een belangrijke rol. Hoe groot of klein de composities ook worden gehouden, in de ritmiek lijkt zich altijd de algemene blauwdruk alsmede de aanloop naar de contrasterende lijnen te bevinden. Het strijkkwartet Madhares brengt veel eerder gehoorde aspecten samen en valt onder andere op door een periode van zelfstandig spelen die een improvisatorische benadering van de rode draad tot gevolg heeft. Het kent een minder aangrijpend, kernachtige uitdrukking van sfeer dan de overige werken.

De begeleidende tekst vergelijkt Larcher’s werk treffend met abstracte ruimtes en tijd in architectuur. Madhares bevat bepaald geen luchtkastelen en ondanks de ideële titels blijft er voldoende instinct en emotie bewaard om genreoverstijgende aantrekkingskracht uit te oefenen. Er gaat van Larcher’s composities een ontstellende overredingskracht uit die gedurfd is uitgevoerd in deze opnames.

Read more...

Lonely Drifter Karen - Fall or Spring

De Oostenrijkse Tanja Frinta (Lonely Drifter Karen) maakte twee jaar geleden een erg leuke en originele singer-songwriterplaat die maar weinigen is opgevallen. Grass is Singing was duidelijk een lenteplaat met vrolijke, volkse elementen. De huidige titel wijst doelbewust op dualisme. Die innerlijke strijd uit zich al direct in het openingsnummer Dis-In-Motion dat zowel een ingetogen sombere kant kent als een dikke knipoog met glimlach geeft. Bij de vorige plaat gold dat haar roots in Zweden en Spanje hoorbaar aanwezig waren. Deze achtergrond deelt ze met de eigenzinnige Christina Rosenvinge en ook op Fall or Spring blijft dat verwantschap in stand. Lonely Drifter Karen is iets meer op klanken uit het verleden gericht dan andere speelse excentriekelingen als Hanne Hukkelberg en Clara Luzia. Door het nostalgische tintje is ook Clare and the Reasons een aanknooppunt, hoewel dat zich uit in verschillende vormen. Eventually doet bijvoorbeeld denken aan de ritmes van Gotan Project en Ready to Fall is een catchy soulful nummer. Veel songs hebben zo’n lekker aanstekelijk melodietje en zullen daardoor nog wel even blijven hangen. Dat effect is bij de genoemde Scandinaviërs niet echt aanwezig. Op Fall or Spring krijgt Lonely Drifter Karen meer een eigen gezicht en dat is zo innemend dat het een open uitnodiging is voor een nieuw publiek. Uiteindelijk geeft Fall or Spring, ondanks een stekend modern buitje hier en daar, iedereen toch een fris lentegevoel. Ga vooral luisteren en vergeet dan vooral het heerlijke debuut ook niet!

Read more...

Hans-Joachim Roedelius & Tim Story - Inlandish

De samenwerking tussen experimentele elektronica componist Hans-Joachim Roedelius en pianist en experimenteel musicus Tim Story gaat alweer een aantal jaren terug. Zo’n vijf jaar terug brachten ze de prachtige plaat Lunz uit, waarvan ook de remixes, toepasselijk Reinterpretations genoemd, als één van de weinige platen in dat genre mijn goedkeuring kreeg. Het waren dan ook niet de minste namen uit de pop, folk en dance die zich daarvoor leenden. Recentelijk heeft Anti Atlas ook dergelijk staaltje laten horen. Op Inlandish is van dergelijke buitenissigheid (nog) geen sprake. Wel is het weer een album gevuld met etherische composities, doorspekt van elektronisch experiment. Om hun stijl te omschrijven schieten woorden als ambient en soundscaping eigenlijk tekort, maar het onder klassieke muziek scharen voelt ook niet goed. Opmerkelijk is dat de heren samen een bijna paradijselijk rustig equilibrium blijken te vinden. Waar twee van dergelijk originele, creatieve geesten normaal gesproken op ramkoers zouden liggen, smelten deze samen tot een ongenaakbaar aureool. De composities zijn allen beeldschoon, maar niet altijd rustgevend. Ook het huidige album Inlandish is zeker niet van sombere dreigingen ontdaan. Juist door zijn subtiliteit is de dynamiek van Roedelios en Story’s muziek zo krachtig. Als een gulden middenweg tussen minimalistisch modern klassiek, à la Arvo Pärt of Philip Glass, en botsingen tussen klassiek en agressieve elektronica, à la Jon Hopkins en Rival Consoles, is Inlandish een veilige haven voor liefhebbers van beide uitersten. Het duo maakte wederom een elusief document waarin je jezelf volledig kunt verliezen.

Read more...